Każda z nas przyrzekała pełnić służbę całym życiem, jednak wiadomo, że nie zawsze jesteśmy w stanie pełnić ją tak samo. Nie oszukujmy się – tylko nieliczne instruktorki nigdy nie staną przed decyzją o skreśleniu z listy członkiń ZHR.
Jednak warto znać alternatywy do skreślenia, takie jak urlop i bycie instruktorką wspierającą, oraz wiedzieć która może być dla Ciebie właściwa.
Czynna służba instruktorska
Bycie czynną instruktorką oznacza pełnienie funkcji wychowawczej (takiej, na którą zostało się wybraną lub mianowaną rozkazem).
Będąc czynną instruktorką ZHR:
- przestrzegasz Prawa Harcerskiego,
- przestrzegasz Statutu i regulaminów Związku,
- terminowo opłacasz składki członkowskie,
- aktywnie uczestniczysz w pracach własnej jednostki organizacyjnej,
- masz główny przydział służbowy,
- deklarujesz główną funkcję wychowawczą,
- bierzesz udział w spisie instruktorskim,
- możesz brać udział w życiu Związku,
- możesz brać czynny i bierny udział w zbiórkach wyborczych,
- możesz korzystać z urządzeń i placówek Związku,
- możesz nosić mundur i odznaki ZHR.
Rozdział 2
Korpus instruktorski
§ 3.
- Instruktorki czynne i instruktorzy czynni oraz instruktorki wspierające i instruktorzy wspierający tworzą korpus instruktorski.
§ 4.
Instruktorki czynne i instruktorzy czynni:
- biorą czynny udział w pracy wychowawczej, pełniąc funkcję wychowawczą;
- deklarują główną funkcję wychowawczą;
- są wpisani na listę instruktorek czynnych albo listę instruktorów czynnych;
- biorą udział w corocznym spisie, deklarując funkcje, które zamierzają pełnić;
- mają czynne i bierne prawo wyborcze do władz Związku, z ograniczeniami wynikającymi z § 12 ust. 3 Statutu;
- opłacają składki, o ile nie zostali zwolnieni z tego obowiązku na podstawie odrębnych przepisów.
Rozdział 3
Funkcje wychowawcze i działania wspierające
§ 6.
- Funkcjami wychowawczymi są funkcje wskazane w załączniku do regulaminu oraz inne funkcje, w ramach których instruktorka albo instruktor oddziałują na wychowanków, pod warunkiem uzgodnienia funkcji ze zwierzchnikiem.
- (…)
- Mianowanie, powołanie albo kooptacja na funkcję oraz zwolnienie z funkcji ogłaszane są w rozkazie przełożonego albo w uchwale organu. Wybór na funkcję jest wskazywany w protokole wyborów.
§ 7.
- Instruktorka czynna albo instruktor czynny deklaruje swoją główną funkcję wychowawczą, którą uważa za priorytetową. Główna funkcja wychowawcza determinuje główny przydział służbowy.
Wspierająca służba instruktorska
Bycie instruktorką wspierającą łączy się z – jak nazwa podpowiada – wspieraniem wychowania, bez pełnienia stałej funkcji wychowawczej. Zostając instruktorką wspierającą deklarujesz działania, którymi możesz wesprzeć środowisko. Jeśli brak konkretów, warto wskazać kompetencje, którymi się możesz podzielić.
Będąc instruktorką wspierającą ZHR:
- przestrzegasz Prawa Harcerskiego,
- przestrzegasz Statutu i regulaminów Związku,
- terminowo opłacasz składki członkowskie,
- aktywnie wspierasz wychowawców (np. pomagasz na kursach, organizujesz warsztaty, przygotowujesz materiały, a nawet możesz poprowadzić ognisko jako świadek naszej historii).
- masz główny przydział służbowy,
- bierzesz udział w spisie instruktorskim,
- możesz, ale nie musisz pełnić funkcji wychowawczej,
- deklarujesz rodzaj działań wspierających jako podstawy swojej pracy wychowawczej,
- możesz brać udział w życiu Związku,
- możesz brać czynny i bierny udział w zbiórkach wyborczych,
- możesz korzystać z urządzeń i placówek Związku,
- możesz nosić mundur i odznaki ZHR.
Rozdział 2
Korpus instruktorski
§ 5.Instruktorki wspierające i instruktorzy wspierający:
- biorą czynny udział w pracy wychowawczej, wspierając instruktorki i instruktorów pełniących funkcje wychowawcze;
- mają określony główny przydział służbowy;
- są wpisani na listę instruktorek wspierających albo instruktorów wspierających;
- biorą udział w corocznym spisie, deklarując rodzaj wsparcia i poziom zaangażowania;
- mają bierne prawo wyborcze do władz Związku, z ograniczeniami wynikającymi z § 12 ust. 3 Statutu;
- opłacają składki, o ile nie zostali zwolnieni z tego obowiązku na podstawie odrębnych przepisów.
Rozdział 3
Funkcje wychowawcze i działania wspierające
§ 6.
- Funkcjami wychowawczymi są funkcje wskazane w załączniku do regulaminu oraz inne funkcje, w ramach których instruktorka albo instruktor oddziałują na wychowanków, pod warunkiem uzgodnienia funkcji ze zwierzchnikiem.
- Działaniami wspierającymi są wszelkie inne formy pełnienia służby niż wymienione w ust. 1, w tym działania doraźne lub krótkoterminowe, a także polegające na dzieleniu się wiedzą i doświadczeniem, w szczególności podczas kursów i warsztatów.
- Mianowanie, powołanie albo kooptacja na funkcję oraz zwolnienie z funkcji ogłaszane są w rozkazie przełożonego albo w uchwale organu. Wybór na funkcję jest wskazywany w protokole wyborów.
§ 7.
- (…)
- Instruktorka wspierająca albo instruktor wspierający w porozumieniu z przełożoną albo przełożonym deklaruje główny przydział służbowy oraz działania wspierające, które zamierzają wykonywać w ramach przydziału. Jeśli instruktorka albo instruktor deklarują działania wspierające, ale bez konkretnego przydziału służbowego, staje się nim chorągiew, do której przynależą, zaś komendantka chorągwi albo komendant chorągwi określa, jak ma być udzielane wsparcie.
Urlop instruktorski
Jeśli harcerstwo jest dla Ciebie ważne, chcesz pełnić służbę instruktorską, ale wiesz, że w najbliższym czasie nie będziesz w stanie się w nic angażować i nie chcesz pełnić fikcyjnych funkcji, urlop może być dobrym rozwiązaniem. Urlopu udziela się rozkazem na określony czas, ale maksymalnie może trwać minimum 1 miesiąc, maksymalnie 2 lata z możliwością jego przedłużenia/skrócenia. Deklaracja działań, którymi możemy wesprzeć środowisko. Jeśli brak konkretów, warto wskazać kompetencje, którymi się możemy podzielić.
To dobre rozwiązanie jeśli sytuacja życiowa, zawodowa, szkolna, rodzinna etc. wymagają 100% Twojej uwagi, ale zakładasz, że ten stan minie w ciągu wybranego terminu urlopu.
Podczas urlopu:
- jesteś zwolniona z pełnienia funkcji wychowawczej,
- jesteś zwolniona z opłacania składek,
- przestrzegasz Prawa Harcerskiego,
- możesz nosić mundur,
- uzupełniasz spis instruktorski.
Rozdział 6
Urlop instruktorski
§ 14.
- Na wniosek instruktorki albo instruktora, zwierzchnik może udzielić urlopu instruktorskiego na okres od 1 miesiąca do 2 lat, przedłużyć urlop na dalszy okres albo go skrócić.
- W czasie urlopu instruktorka albo instruktor są zwolnieni z obowiązku czynnego udziału w pracy wychowawczej oraz opłacania składek. W przypadku harcmistrzyń decyzję podejmuje Naczelniczka Harcerek w porozumieniu z komendantką chorągwi, a w przypadku harcmistrzów – Naczelnik Harcerzy w porozumieniu z komendantem chorągwi.
- Niezwłocznie po upływie urlopu, instruktorka albo instruktor zgłasza się do zwierzchniczki albo zwierzchnika w celu podjęcia służby, przedłużenia urlopu albo zakończenia służby.
Skreślenie lub powrót do służby
Kiedy najlepiej się skreślić? Jeśli wiesz, że już po prostu nie chcesz być instruktorką. Być może nie chcesz już przestrzegać Prawa Harcerskiego, może wartości ZHR nie są już Twoimi wartościami, a może z wszystkim się zgadzasz, ale po prostu czujesz, że ZHR to już nie jest miejsce dla Ciebie i nie chcesz tutaj spędzać swojego czasu.
Po skreśleniu oczywiście nie dotyczą Cię już ani obowiązki ani prawa instruktorek ZHR. Jeśli kiedyś poczujesz, że chcesz zmienić swoją decyzję – jest możliwy powrót, jednak czekają Cię spotkania z komisją instruktorską (w przypadku harcmistrzyń także z komisją harcmistrzyń), które zweryfikują Twój stopień.
Rozdział 8
Zakończenie służby i powrót do niej
§ 20.
- Instruktorka albo instruktor po uprzednim złożeniu pełnionych funkcji może:
a) zostać członkiem współdziałającym;
b) wystąpić ze Związku.- Uprzednie złożenie funkcji oznacza rozliczenie się z zadań, składek i zobowiązań, przyjęte przez zwierzchnika i odpowiednich przełożonych, a w przypadku komendantek i komendantów jednostek – również przez osobę wyznaczoną przez przewodniczącego zarządu okręgu albo przewodniczącego zarządu obwodu.
- Instruktorka albo instruktor występujący ze Związku mogą zadeklarować chęć utrzymania kontaktu ze Związkiem, w tym poprzez pozostawienie swoich danych teleadresowych lub dołączenie do dedykowanych absolwentom grup w mediach społecznościowych.
§ 21.
- Zwierzchnik może zwolnić instruktorkę albo instruktora ze Związku bez wniosku, w razie zaistnienia sytuacji określonej w § 7a ust. 4 Statutu.
§ 22.
- W przypadkach określonych w § 20 ust. 1 i § 21, a także § 14a ust. 2 lit. ca i d Statutu, instruktorka albo instruktor są niezwłocznie skreślani z listy instruktorek albo instruktorów, co ogłaszane jest w rozkazie zwierzchnika.
§ 23.
- Osoba, która zdobyła stopień instruktorski w innej organizacji, a także instruktorka albo instruktor wracający do służby, zgłaszają się do zwierzchniczki albo zwierzchnika z wnioskiem o dokonanie weryfikacji i wpis na odpowiednią listę.
- Weryfikacja polega na sprawdzeniu, czy osoba, o której mowa w ust. 1 spełnia wymagania stawiane instruktorkom i instruktorom przez Statut i regulaminy, w szczególności czy jest świadoma celów i metod wychowawczych Związku oraz zasad pracy z dziećmi i młodzieżą.
- Weryfikacji dokonuje zwierzchniczka albo zwierzchnik. Zwierzchniczka albo zwierzchnik może skierować osobę, o której mowa w ust. 1 odpowiednio do właściwej komisji instruktorskiej, Komisji Harcmistrzyń albo Komisji Harcmistrzowskiej. Skierowanie do właściwej komisji jest obligatoryjne w stosunku do osób, które zdobyły stopień instruktorski
w innej organizacji.- Osoba, o której mowa w ust. 1, może zostać skierowana przez zwierzchnika na kurs lub do udziału w innej formie kształcenia w celu uzupełnienia potrzebnej wiedzy.
- Przed wydaniem rozkazu przyjmującego, należy zweryfikować wykonanie obowiązków określonych w § 11 ust. 1 pkt 4 lub § 11 ust. 2 pkt 4, w zależności od wniosku o wpis na listę.
Jak wnioskować o urlop lub skreślenie?
Wniosek powinien być pisemny i zawierać uzasadnienie. Decyzję podejmuje komendantka chorągwi (pwd i phm)/naczelniczka (hm). Twoja bezpośrednia przełożona (hufcowa/komendantka chorągwi) musi o tym wiedzieć. Przed wysłaniem wniosku: porozmawiaj o tym z przełożoną i ureguluj ewentualne zaległości w składkach. Poinformuj osoby, z którymi bezpośrednio współpracujesz oraz podopieczne i opiekunki prób na stopnie. Wniosek powinien zawierać informację o stanie składek oraz o zwolnieniu z pełnionych przez Ciebie funkcji w momencie składania wniosku.
- Urlop – nie zapomnij napisać na jaki okres wnioskujesz o urlop
- Skreślenie – pamiętaj o rozliczeniu wszelkich należności finansowych (okręg, chorągiew, szczep), uzupełnij ankietę >> link <<<
Wniosek wyślij mailem na adres:
Przewodniczki i podharcmistrzynie: mlp.komendantka@zhr.pl oraz malopolanki@zhr.pl. Dodaj DW swoją hufcową oraz skarbniczkę chorągwi zofia.kwiecien@zhr.pl.
Harcmistrzynie: naczelniczka@zhr.pl oraz wydzialorganizacyjny@zhr.pl. Dodaj DW mlp.komendantka@zhr.pl, malopolanki@zhr.pl oraz skarbniczkę chorągwi zofia.kwiecien@zhr.pl.
Co się stanie potem? Jeśli wszystko będzie jasne to otrzymasz mailem potwierdzenie odbioru wniosku oraz kopię rozkazu z decyzją co do Twojego wniosku.
Podharcmistrzynie i harcmistrzynie zapraszamy na najbliższe mianowania instruktorskie po skreśleniu. Chcemy jeszcze raz spotkać się przy ogniu i podziękować Ci za pełnioną służbę. Pożegnania przewodniczek mają miejsce w gronie instruktorek hufca.
Opracowała: hm. Hanna Feczko HR na podstawie Regulaminu Służby Instruktorskiej ZHR
Aktualizacja na podstawie nowego Regulaminu Służby Instruktorskiej ZHR (2026): pwd. Karolina Mendelowska wędr.
Załączniki: